Nhiều người cho rằng đau khớp chỉ xuất hiện do tuổi tác hoặc làm việc nặng. Tuy nhiên, triệu chứng viêm khớp có thể khác nhau tùy loại bệnh, vị trí khớp và tình trạng sức khỏe của từng người. Việc theo dõi đúng biểu hiện giúp người bệnh cung cấp thông tin đầy đủ hơn khi đi khám, nhưng không thay thế chẩn đoán chuyên môn.
1. Triệu chứng viêm khớp thường gặp là gì?
Triệu chứng viêm khớp thường bao gồm đau, sưng, nóng, đỏ, cứng khớp và giảm khả năng vận động. Các biểu hiện có thể xuất hiện tại một hoặc nhiều khớp, khởi phát đột ngột hoặc kéo dài theo thời gian.
1.1. Bảng tổng hợp triệu chứng viêm khớp thường gặp
|
Triệu chứng |
Biểu hiện dễ nhận biết |
|
Đau khớp |
Đau khi đi lại, co duỗi hoặc cầm nắm; có thể đau âm ỉ, đau tăng khi vận động hoặc xuất hiện cả khi nghỉ |
|
Sưng, nóng hoặc đỏ quanh khớp |
Khớp sưng, vùng da xung quanh ấm hoặc đỏ hơn bình thường, có thể đau khi chạm hoặc cử động |
|
Cứng khớp |
Khớp khó co duỗi sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian ít vận động |
|
Khớp phát ra tiếng kêu |
Có thể nghe tiếng lục cục, lạo xạo hoặc cảm giác cọ xát khi vận động |
|
Hạn chế vận động |
Khó đi lại, đứng lên, ngồi xuống, leo cầu thang, giơ tay hoặc cầm nắm đồ vật |
Không phải mọi trường hợp đau khớp đều là viêm khớp. Đau còn có thể liên quan đến chấn thương, vận động quá sức hoặc tổn thương cơ, gân và dây chằng.
1.2. Triệu chứng đau khớp
Đau khớp là biểu hiện thường khiến người bệnh bắt đầu quan tâm đến sức khỏe xương khớp. Khi theo dõi cơn đau, bạn nên chú ý ba đặc điểm:
-
Đau xuất hiện khi vận động hay cả khi nghỉ.
-
Đau âm ỉ, kéo dài hay khởi phát đột ngột.
-
Đau tại một khớp hay nhiều khớp cùng lúc.
Cơn đau có thể xuất hiện khi đi lại, co duỗi hoặc cầm nắm. Ở một số người, đau giảm khi nghỉ; trong khi ở người khác, đau có thể kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện vào ban đêm.
1.3. Triệu chứng sưng, nóng hoặc đỏ quanh khớp
Khớp bị ảnh hưởng có thể sưng lên, vùng da xung quanh ấm hoặc đỏ hơn bình thường. Bạn cần chú ý khi:
-
Khớp sưng nhẹ nhưng tái phát nhiều lần.
-
Khớp sưng đột ngột và đau rõ.
-
Sưng nóng khớp đi kèm sốt hoặc rét run.
Nếu khớp sưng nóng, đỏ và đau dữ dội trong thời gian ngắn, người bệnh nên được cơ sở y tế kiểm tra sớm.
1.4. Triệu chứng cứng khớp
Cứng khớp là cảm giác khớp khó co duỗi hoặc vận động không linh hoạt như bình thường. Tình trạng này thường rõ hơn:
-
Sau khi ngủ dậy.
-
Sau khi ngồi hoặc nằm lâu.
-
Khi bắt đầu đứng lên hoặc đi lại.
-
Sau một khoảng thời gian ít sử dụng khớp.
Người bệnh có thể cần vận động nhẹ trong vài phút hoặc lâu hơn mới cảm thấy khớp linh hoạt trở lại. Thời gian cứng khớp chỉ mang tính gợi ý, không đủ để tự xác định loại bệnh.
1.5. Triệu chứng hạn chế khả năng vận động
Khi đau, sưng hoặc cứng khớp tăng lên, các hoạt động hằng ngày có thể trở nên khó khăn hơn, chẳng hạn:
-
Khó đứng lên hoặc ngồi xuống.
-
Khó leo cầu thang.
-
Đi lại chậm hoặc không vững.
-
Khó cầm nắm, mở nắp chai hoặc viết.
-
Khó giơ tay, mặc áo hoặc chải tóc.
-
Không thể co hoặc duỗi khớp hết tầm.
Đây thường là thời điểm triệu chứng bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến công việc, giấc ngủ và sinh hoạt.
1.6. Những dấu hiệu toàn thân có thể đi kèm
Ngoài biểu hiện tại khớp, một số người có thể gặp:
-
Mệt mỏi.
-
Sốt nhẹ hoặc sốt.
-
Chán ăn.
-
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
-
Khó ngủ do đau.
-
Cảm giác suy giảm thể lực.
Những dấu hiệu này không đặc hiệu và cần được đánh giá cùng với triệu chứng tại khớp, bệnh nền và tiền sử sức khỏe.
2. Những đặc điểm nào của triệu chứng viêm khớp cần được chú ý?
Không nên chỉ ghi nhận “có đau khớp”. Bạn cần theo dõi thêm thời điểm xuất hiện, thời gian kéo dài, số lượng khớp bị ảnh hưởng và mức độ cản trở sinh hoạt.
2.1. Thời điểm xuất hiện triệu chứng
Triệu chứng có thể xuất hiện:
-
Sau khi vận động nhiều.
-
Khi mới ngủ dậy.
-
Sau khi ngồi lâu.
Cơn đau xuất hiện từ từ sau vận động có ý nghĩa khác với tình trạng đau dữ dội, sưng nóng và khởi phát đột ngột.
2.2. Thời gian kéo dài và mức độ tái phát
Bạn nên chú ý khi triệu chứng:
-
Kéo dài nhiều ngày.
-
Thường xuyên tái phát.
-
Ngày càng đau hoặc sưng hơn.
3. Làm sao nhận biết triệu chứng viêm khớp giai đoạn đầu?
Phát hiện bệnh từ những bước đi đầu tiên giúp tăng cơ hội phục hồi xương khớp. Vì vậy, bạn cần chú ý các dấu hiệu cụ thể sau:
3.1 Dấu hiệu triệu chứng giai đoạn đầu
Giai đoạn đầu, đau khớp thường chỉ xuất hiện khi vận động nhiều và giảm khi nghỉ ngơi, nên dễ bị nhầm với đau cơ hoặc mệt mỏi thông thường.
3.2 Dấu hiệu triệu chứng khi bệnh tiến triển
Khi bệnh tiến triển, đau xuất hiện thường xuyên hơn, có thể đau cả khi nghỉ, đau nhiều về đêm hoặc khi thời tiết thay đổi
4. Triệu chứng viêm khớp thường xuất hiện ở vị trí nào?
Viêm khớp có thể ảnh hưởng đến nhiều vị trí khác nhau. Biểu hiện ở từng khớp cũng có thể gây ra những khó khăn khác nhau trong sinh hoạt.
|
Vị trí |
Biểu hiện có thể gặp |
Ảnh hưởng thường thấy |
|
Khớp gối |
Đau, sưng, cứng, đôi khi có tiếng lạo xạo |
Khó đi bộ, đứng lên hoặc leo cầu thang |
|
Khớp háng |
Đau vùng háng, bẹn hoặc lan xuống đùi |
Đi lại chậm, khó đứng lâu |
|
Bàn tay, ngón tay |
Đau, cứng, sưng hoặc giảm lực cầm |
Khó cầm đồ, mở nắp chai hoặc viết |
|
Cổ tay |
Đau khi xoay hoặc chống tay |
Khó nâng đồ và làm việc bằng tay |
|
Khớp vai |
Đau khi nâng, xoay hoặc đưa tay ra sau |
Khó mặc áo, chải tóc |
|
Cổ chân, bàn chân |
Đau hoặc sưng khi đứng và bước đi |
Khó mang giày, đi lại không vững |
5. Có thể nhận biết loại viêm khớp qua triệu chứng không?
Triệu chứng chỉ có thể gợi ý, không đủ để người bệnh tự xác định loại viêm khớp thuộc nhóm bệnh xương khớp cụ thể nào. Một số kiểu biểu hiện thường được bác sĩ lưu ý gồm:
|
Kiểu biểu hiện |
Nguyên nhân do: |
Lưu ý |
|
Đau tăng khi vận động, cứng sau khi nghỉ |
Có thể gặp ở thoái hóa khớp |
Không dùng để tự chẩn đoán |
|
Đau và cứng nhiều khớp hai bên |
Có thể gặp ở bệnh khớp tự miễn |
Cần khám và xét nghiệm |
|
Đau dữ dội, sưng nóng một khớp |
Có thể gặp trong gout hoặc nhiễm khuẩn |
Cần được đánh giá sớm |
|
Đau sau chấn thương |
Có thể liên quan tổn thương khớp hoặc mô mềm |
Cần kiểm tra nếu khó vận động |
|
Đau khớp kèm sốt, mệt hoặc sút cân |
Có thể liên quan tình trạng viêm toàn thân |
Không nên tự theo dõi kéo dài |
Các biểu hiện trên chỉ mang tính tham khảo. Nhiều tình trạng khác nhau có thể gây triệu chứng tương tự.
6. Khi nào triệu chứng viêm khớp cần đi khám?
Một số cơn đau có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc ảnh hưởng đến vận động cần được đánh giá rõ nguyên nhân.
6.1 Nên đặt lịch khám khi
-
Đau hoặc sưng ngày càng tăng.
-
Triệu chứng thường xuyên tái phát.
-
Cứng khớp lặp lại sau khi ngủ dậy.
6.2 Cần được đi bệnh viện kiểm tra sớm khi
-
Khớp sưng, nóng, đỏ và đau đột ngột.
-
Đau khớp kèm sốt hoặc rét run.
-
Không thể đi lại hoặc chịu lực lên khớp.
7. Nguyên nhân, cách điều trị, cách phòng tránh viêm khớp nên lưu ý là gì?
Viêm khớp có thể liên quan đến nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau như tuổi tác, thừa cân, chấn thương khớp, bệnh tự miễn hoặc rối loạn chuyển hóa. Mỗi nguyên nhân viêm khớp có cơ chế và mức độ ảnh hưởng khác nhau, vì vậy không nên chỉ dựa vào cảm giác đau để tự kết luận.
Bài viết hiện tại chỉ tập trung vào triệu chứng viêm khớp. Bạn có thể xem thêm nội dung về cách điều trị viêm khớp để hiểu rõ mục tiêu điều trị, các phương pháp thường được áp dụng và những lưu ý khi đang dùng thuốc. Hoặc tự tìm hiểu thêm kiến thức chi tiết về chế độ sinh hoạt, vận động và cách bảo vệ khớp được trình bày trong bài cách phòng tránh viêm khớp. Bạn nên xem cụ thể khi cần.
8. Dược liệu cây thuốc nam có vai trò gì trong chăm sóc sức khỏe nhóm xương khớp?
Một số cây dược liệu tại Dược Liệu Phương Thảo như cây xương khỉ, cỏ xước, dây đau xương hoặc cây ngải cứu thường được tìm hiểu trong chăm sóc sức khỏe bằng các cây dược liệu nhóm xương khớp theo kinh nghiệm dân gian và Y học cổ truyền.
Tuy nhiên, dược liệu không thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị của bác sĩ. Người đang dùng thuốc, có bệnh nền, phụ nữ mang thai hoặc người có cơ địa nhạy cảm nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng.
